Nowość z księgarskich półek

Indie fascynująco opisane – „Delikatna równowaga” Rohintona Mistry

Rohinton Mistry urodził się w Bombaju, mieszka w Kanadzie. W „Delikatnej równowadze”, drugiej z jego książek tłumaczonej na język polski, wraca do świata dzieciństwa. Opowieść zaczyna w 1975 roku, gdy premier Indira Gandhi wprowadza stan wyjątkowy, jednak historia jego bohaterów, dzięki swej wielowątkowości, pozwala traktować czas dosyć oryginalnie.

Mistry opowiada losy czworga bohaterów – Diny Dalal, czterdziestoletniej wdowy, próbującej zachować niezależność, Manecka Kohlaha, studenta i dwóch krawców – Ishvara i Omprakasha. Wszyscy mężczyźni spotkają się w jej mieszkaniu – dla Manecka będzie ono lokum na czas nauki, Ishvar i Omprakash zasiądą w nim do pracy przy maszynach do szycia, aby całymi dniami za liche wynagrodzenie szyć sukienki, w których dostarczaniu dla firmy eksportowej pośredniczy Dina. Każdy z bohaterów ma swą historię reprezentatywną dla poszczególnych warstw społecznych w Indiach. Mistry wykorzystuje retrospekcję, aby pokazać czytelnikowi skomplikowane relacje społeczne. Krawcy wywodzą się z warstwy nietykalnych, dzięki odwadze ojca Ishvara udało mu się porzucić zawód garbarza, bycie krawcem oznacza możliwość samodzielnego zapracowania na własne utrzymanie, a co za tym idzie ambicje społeczne, za które boleśnie zapłaci brat Ishvara – Narayan i jego rodzina. Z kastowego mordu ocaleje jedynie Omprakash, który pod opieką stryja wyruszy do Bombaju, aby zapracować na swoje utrzymanie. Ponowna degradacja bohaterów pozwala pisarzowi na odmalowanie z niezwykłą dbałością o szczegóły realiów życia w slamsach czy mieszkania na ulicy.

Mistry pokazuje nam również galerię oryginalnych bohaterów – żebraków, zbieracza włosów, poborcę czynszów. Każdy z nich ma swoją historię, poznanie jej nie pozwala na łatwe oceny podejmowanych przez nich decyzji. Dwaj krawcy doświadczają na własnej skórze reform wprowadzanych przez premier Indii -począwszy od zniszczenia ich domu w slamsach, co miało być elementem oczyszczania miasta aż po przymusową pracę w obozie, która każdemu z czytelników przywodzi na myśl opowieści o praktykach hitlerowców i sowietów w XX wieku. Bohaterowie nigdy nie stracą nadziei, choć los, a raczej inni ludzie, dba o to, by nie było im łatwo.

Mistry, pokazując losy bohaterów, swobodnie przemieszcza się w czasie, wyraziście zaznaczony zostaje jedynie  rok 1975. Dzięki temu zabiegowi udaje mu się zyskać uniwersalizację opisanej historii.  Z niezwykłą dokładnością przedstwia zmagania wszystkich  postaci, nietracących mimo wszystko poczucia humoru i krytycyzmu – co jest bardzo widoczne w scenach dotyczących Diny i jej brata Nusswana. Tytułowa równowaga to relacja między rozpaczą i nadzieją – dwoma pierwiastkami zdającymi się decydować o ludzkim życiu, które jest w opisanej rzeczywistości społeczno – politycznej tak mało istotne. Powieść Mistry’ego to spotkanie z kulturą i obyczajowością Indii, a przede wszystkim szansa na śledzenie losów wyrazistych postaci.

You Might Also Like